مفهوم مخالف را دليل الخطاب گويند . به عنوان « مفهوم » رجوع شود . 6 - دليل شرعى : اگر كسى كه دليل را معتبر مىكند شارع باشد ، آن دليل را دليل شرعى و اماره‌ى شرعى گويند . مانند : خبر ثقه و خبر عادل . 7 - دليل عقلى : اگر اعتبار دليل به وسيله‌ى عقل باشد ، آن را دليل عقلى و اماره‌ى عقلى مىگويند . مانند ظن انسدادى بنا بر حكومت . به عنوان « حكومت » رجوع شود . دليل عقلى ، خود به « عقلى مستقل » و « عقلى غير مستقل » تقسيم مىشود . به عنوان « استدلال » رجوع شود . 8 - دليل فقاهتى : دليل فقاهتى يا اصل عملى ، دليلى را گويند كه براى استخراج احكام ظاهرى مورد استفاده قرار مىگيرد ، و عبارت است از برائت ، احتياط ، تخيير و استصحاب . به عنوان « اصول عمليه » و « حكم » رجوع شود . 9 - دليل لبّى « 1 » : دليل لبّى ، دليل غير لفظى را گويند ، مانند اجماع ، عقل ، سيره و ضرورت . - چه فرقى هست بين دليل لبّى و دليل عقلى ؟ دليل لبّى ، اعم از دليل عقلى است ، يعنى دليل لبّى هم شامل جايى مىشود كه دليل عقل ، از امور عقلى ضرورى ( بديهى ) باشد ، و هم شامل جايى مىشود كه

--> ( 1 ) اصول الفقه ، ج 1 ، ص 140 ؛ الكفاية ، ج 1 ، ص 343 ؛ مطارح الانظار ، ص 194 ؛ معجم الفروق اللغوية ، ص 461 .